در طراحی و تولید کارتن بسته‌بندی، یکی از دسته‌بندی‌های مهم، تقسیم‌بندی کارتن‌ها بر اساس فرم قالب (Die-cut Form) است. این دسته‌بندی مشخص می‌کند کارتن چگونه تا می‌شود، از کجا برش دارد و چه شکلی را در نهایت تشکیل می‌دهد.

در ادامه انواع کارتن از نظر فرم قالب را به‌صورت کامل و طبقه‌بندی‌شده توضیح می‌دهم:

انواع کارتن بر اساس قالب

• معمولی (RSC)
• نیمه‌لت بالا (HSC)
• کشویی / دو تکه
• قابلمه‌ای
• دایکاتی (کیبوردی، قفل‌دار، دسته‌دار، کف اتومات، سینی، استندی…)
• چهار درب (FOL)
• پنج لتی
• پوششی
• پنجره‌دار

1) کارتن اصطلاحاً معمولی یا رگال‌خور (RSC – Regular Slotted Container)

ساده‌ترین و رایج‌ترین فرم کارتن.

مشخصات:

• چهار لت در بالا و پایین
• لت‌ها هم‌اندازه
• مناسب اکثر محصولات
• قیمت اقتصادی

کاربردها:

محصولات عمومی، بسته‌بندی انبار، حمل‌ونقل، کالاهای صنعتی.

2) کارتن لگویی (HSC – Half Slotted Container)

مشابه RSC اما بدون لت در بالا.

مشخصات:

• فقط لت‌های پایین دارد
• معمولاً همراه با درب جداگانه استفاده می‌شود

کاربردها:

کالاهایی که نیاز به دسترسی سریع دارند، جعبه‌های فروشگاهی.

3) کارتن کشویی (Drawer / Telescoping Box)

همان مدل دو تکه است: یک بخش زیر و یک بخش روکش.

مشخصات:

• استحکام بالا
• ظاهر شکیل‌تر
• مناسب محصولات لوکس و صادراتی

کاربردها:

کفش، صنایع غذایی خاص، لوازم خانگی کوچک.

4) کارتن قابلمه‌ای یا ظرفی (Full Telescope)

هر دو بخش (بالا و پایین) کامل هم‌پوشانی دارند و استحکام بسیار بالا ایجاد می‌کنند.

کاربردها:

محصولات سنگین، قطعات صنعتی.

5) کارتن‌های دایکاتی (Die-cut Boxes)

کارتن‌هایی که به وسیله قالب دایکات ساخته می‌شوند و شکل خاص دارند.

این گروه بسیار متنوع‌اند:

الف) کارتن کیبوردی / ارشیوی (One Piece Folder – OPF)

• یک تکه
• با یک‌بار تا شدن بسته می‌شود
• نیاز به چسب یا منگنه ندارد

کاربرد:

کتاب، اسناد، جعبه‌های سبک.

ب) کارتن گردویی/گوشه‌قفل‌دار (Lock Bottom Box)

• قفل مکانیکی در کف
• بدون نیاز به چسب
• مقاوم‌تر از کارتن ساده

کاربرد:

مواد غذایی، بسته‌بندی فروشگاهی.

ج) کارتن دسته‌دار (Handle Box)

• دارای دسته یکپارچه با قالب
• مناسب حمل آسان

کاربرد:

کیک و قنادی، فست‌فود، هدیه.

د) کارتن کف اتومات (Auto-Lock Bottom)

• در کف به صورت خودکار قفل می‌شود
• سرعت بسته‌بندی بسیار بالا

کاربرد:

تیراژ بالا، بسته‌بندی شرکتی.

هـ) کارتن سینی (Tray)

• دیواره کوتاه
• معمولاً کنار هم در فروشگاه قرار می‌گیرند

کاربرد:

کنسرو، نوشیدنی، شیرینی، محصولات سوپرمارکتی.

و) کارتن نمایشگاهی / استندی (Display Box)

• ترکیب با استند
• مناسب قفسه فروشگاه و افزایش فروش

کاربرد:

آجیل، شکلات، قرص‌ها، لوازم کوچک.

6) کارتن چهار درب (FOL – Full Overlap)

• لت‌های بالا و پایین کاملاً روی هم می‌افتند
• مقاوم‌تر از RSC

کاربرد:

کالاهای سنگین یا حساس.

7) کارتن 5 لتی (Five Panel Folder)

• درب کشویی کناری دارد
• مناسب کالاهای بلند

کاربرد:

پوستر، لوازم ورزشی، قطعات طولی.

8) کارتن پوششی (Wrap Around Box)

• محصول روی کارتن قرار می‌گیرد و سپس به دورش پیچیده می‌شود.

کاربرد:

نوشابه‌های قوطی، مواد خوراکی بسته‌ای، بسته‌بندی ماشینی.

9) کارتن سلفون‌دار / پنجره‌دار (Window Patch)

• دارای پنجره شفاف برای نمایش داخل
• فرم قالب دایکات همراه با طلق

کاربرد:

کیک و شیرینی، لوازم آرایشی، هدیه.